Al Šara u Berlinu: kontroverzni gost iz Sirije

2026-03-30 - 12:14

Ahmed al-Šara je u prvoj zvaničnoj posjeti Berlinu. Njemačka vlada se nada da bi mogao da doprinese stabilizaciji Sirije. Kancelar Fridrih Merc (CDU) primio je sirijskog privremenog predsjednika Ahmeda el Šarau tokom njegove inauguracione posjete Berlinu. Posle sastanaka u četiri oka i ručka, oko 14 časova, Merc i el Šara će se zajedno obratiti novinarima. Vadeful: Stojimo uz Siriju Njemački ministar spoljnih poslova Johan Vadeful (CDU) obećao je sirijskom prelaznom predsjedniku Ahmedu al-Šarai podršku Njemačke u obnovi zemlje posle 14 godina građanskog rata. “Stojimo uz Siriju”, rekao je Vadeful u ponedjeljak na prvom sastanku njemačko-sirijskog ekonomskog savjeta u Berlinu, obraćajući se al-Šarai. “Sirijci zaslužuju šansu i želimo da pomognemo da ta šansa bude dobro iskorišćena.” Njemačka, kako je naveo, može da odigra “snažnu ulogu” u ekonomskom oporavku zemlje. Njemačka ministarka privrede Katarina Rajhe (CDU) govorila je o “poslovnim prilikama” u Siriji za njemačke kompanije. Izrazila je nadu u “razvijenu trgovinsku razmenu” sa tom zemljom. Prvi sastanak njemačko-sirijskog ekonomskog savjeta, 30.03.2026. u Berlinu Al-Šara je rekao da su razaranja u njegovoj zemlji posle građanskog rata (2011–2024) “ogromna”. Istovremeno, to otvara mogućnost za “novi početak”. Nekadašnji vođa džihadista pozvao je na ekonomsku saradnju sa Sirijom: ta zemlja je, kako je rekao, “sigurna luka za lance snabdevanja” i “velika investiciona prilika u oblasti infrastrukture”. Sirija, između ostalog, ponovo gradi svoju energetsku infrastrukturu. Prelazni predsjednik je dodao i da je zemlja „atraktivna” kao turistička destinacija. Njemačkim firmama potrebna sigurnost Prema riječima ministra spoljnih poslova Vadefula uoči posjete, njemačke kompanije su u načelu spremne da ulažu u obnovu Sirije. Ali potrebna im je pravna sigurnost. Takođe moraju da imaju povjerenje da će zemlja ostati stabilna i da će vlada sprovoditi reforme. Mnoge finansijske pomoći i programi podrške, uključujući i one njemačke vlade, uslovljeni su upravo tim reformama. Da bi se pratilo da li se i u kojoj mjeri sirijsko rukovodstvo zaista zalaže za bezbjednost i političko učešće svih društvenih grupa, još je prethodna njemačka vlada djelimično ponovo otvorila njemačku ambasadu u Damasku. Tim diplomata je na terenu, održava kontakte i prati situaciju. Stalno balansiranje Prošle godine njemačka vlada je obećala 218 miliona eura za obnovu Sirije. To proizlazi iz odgovora vlade na poslaničko pitanje koje je postavila poslanica Ljevice Džansu Ozdemir. Ona traži jasno razdvajanje: podrška stanovništvu, da, ali podrška strukturi vlasti — ne. Njemačka vlada pokušava da pronađe srednji put. Pozivom al-Šarai da zvanično posjeti Njemačku, šalje signal da računa na prelaznog predsjednika. Istovremeno, podrška je uslovljena: novac se i dalje ne uplaćuje sirijskim državnim institucijama, već isključivo odabranim organizacijama i Ujedinjenim nacijama. Kritka opozicije Al-Šarau je u ponedeljak, na početku njegove prve zvanične posjete Berlinu, primio njemački predsjednik Frank-Valter Štajnmajer. Za podne je planiran i susret sa kancelarom Fridrihom Mercom (CDU). Crveni tepih i vojne počasti: činjenica da se sirijski prelazni predsjednik u Berlinu dočekan uz velike ceremonije nailazi na kritike u njemačkoj politici. Al-Šara nije običan politički sagovornik, upozorava portparolka poslaničke grupe Ljevice u Bundestagu za spoljnu politiku, Džansu Ozdemir. Kako kaže, reč je o osobi sa islamističkom pozadinom koja se dovodi u vezu sa sistematskim zločinima. Poslanica smatra da je pogrešno davati mu dodatni politički legitimitet zvaničnim prijemom u Berlinu. Tim prije što je i u novije vrijeme u Siriji dolazilo do ozbiljnog nasilja nad pojedinim grupama stanovništva, prije svega nad Druzima, Alavitima i Kurdima. I političarka Zelenih Luize Amtsberg upozorava na preuranjenu normalizaciju odnosa, imajući u vidu talase nasilja. Ovog vikenda ponovo su prijavljeni napadi na hrišćane. Ko ako ne al-Šaraa? Da napadi na vjerske manjine u Siriji nisu rijetkost, ministar spoljnih poslova Johan Vadeful imao je prilike da se uvjeri iz prve ruke tokom svoje posete toj zemlji ovog leta. On zna da je Sirija još daleko od stabilne države, zemlje u kojoj različite etničke, vjerske i društvene grupe mogu da žive mirno i ravnopravno. S druge strane, vlada pod vođstvom al-Šarae uspela je, kako tvrdi, da načini prve korake u tom pravcu. Tokom posjete Damasku rekao je: “Ne vidim nijednu drugu političku snagu koja bi u ovom trenutku mogla da postigne ono što može predsednik al-Šaraa. Zato se oslanjamo na tu opciju.” Kada Sirijci mogu da se vrate? Veliko interesovanje njemačke vlade za Siriju povezano je i sa bezbjednosnom politikom: stabilna Sirija smatra se važnom za čitav region, koji je ratom sa Iranom ponovo duboko uzdrman. Ali važni su i unutrašnjopolitički razlozi. Prije svega predstavnici konzervativnog bloka CDU/CSU insistiraju na tome da se što prije omogući povratak velikog broja Sirijaca koji su tokom rata i nasilja u vrijeme režima Bašara al-Asada pobjegli u Njemačku. Međutim, zbog trenutne situacije u Siriji, malo ko može da zamisli takav korak u skorije vrijeme. Ministar spoljnih poslova Vadeful smatra da je to razumljivo, imajući u vidu uništenu infrastrukturu i razorene gradove. Ministar unutrašnjih poslova Aleksandar Dobrindt(CSU), međutim, vrši pritisak. Ko bi trebalo da obnovi zemlju, ako ne sami Sirijci, pita on. Oni koji se dobrovoljno vrate u Siriju mogu kod njemačkih vlasti da zatraže finansijsku pomoć za novi početak. Sada bi veći iznosi trebalo da podstaknu ljude da se odluče na taj korak. Istovremeno se vode razgovori sa sirijskom vladom o povećanju broja deportacija, tema koja će vjerovatno imati značajno mjesto i na sastancima u Berlinu.