Berlinale 2026: Razlog da budemo uzbuđeni zbog budućnosti

2026-02-12 - 06:48

Međunarodni filmski festival u Berlinu – Berlinale – ove godine održava se od 12. do 22. februara. Biće otvoren avganistanskom dramom pod nazivom „Nema dobrih ljudi“. Radnja tog trećeg filma nagrađivane rediteljke Šarbane Sadat smeštena je u vreme uoči talibanske ofanzive 2021. godine i govori o snimateljki u jednom TV-redakciji koja je obeshrabrena zbog nedostatka zanimljivih potencijalnih romantičnih partnera u duboko patrijarhalnom društvu u Avganistanu. Film je kombinacija politike i romantične komedije – što znači da je pravo otelotvorenje dva prepoznatljiva aspekta Berlinala. Na festivalu u glavnom gradu Nemačke uvek je bilo daleko više politike nego u Kanu ili Veneciji. Ta tri glavna evropska filmska festivala oduvek su bila omiljena među publikom. Za Berlinale se svakako može reći da je jedan od najvećih filmskih festivala na svetu – prošlogodišnji festival postavio je rekord svih vremena – 336-000 prodatih ulaznica. Direktorka festivala Triša Tatl za DW kaže da se Berlin „ne plaši da zagovara i podržava veoma političke filmove – filmove koji bi mogli da otvore teške teme za razgovor“, ipak više od 200 filmova koliko ih je na programima festivala predstavljaju raznolike žanrove – od horora, preko romantičnih komedija, pa do eksperimentalnih filmova. Tat smatra da je „svaka vrsta filma na neki način politička – čak i ako je to intimniji i ličniji pogled kroz koji se vide kulturni i društveni problemi u svetu“. Ipak, naglašava da festival takođe ima za cilj da podrži filmsku industriju koja se bori da privuče širu publiku u bioskope, zbog čega su mnogi filmovi u programu „samo i eskapistički užici“. Premijere na crvenom tepihu Film „Krvava grofica“ deo je netakmičarskog programa festivala pod nazivom Berlinale Special, koji prikazuje dela odabrana kako bi podstakla rasprave i dodala festivalu glamur crvenog tepiha kroz razne premijere. U toj horor komediji glavnu ulogu tumači Francuskinja Izabel Iper – koja je potvrdila svoj dolazak u Berlin. Režiju potpisuje Ulrike Otinger, koja je scenario napisala zajedno s austrijskom dobitnicom Nobelove nagrade Elfride Jelinek. Džon Turturo i Stiv Bjusemi glume u filmu Noe Segana „Jedini živi džeparoš u Njujorku“, koji na festivalu ima svetsku premijeru. Među ostalim očekivanim evropskim premijerama su triler Padrika Mekinlija „Težina“ hvaljen na Sundens-festivalu, sa Itanom Hokom i Raselom Krouom u glavnim ulogama. Tu je i naučno-fantastična komedija Gora Verbinskog „Srećno, zabavi se, nemoj da umreš“, u kojoj glume Sem Rokvel, Džuno Templ i Zazi Bitz. Još jedan hvaljeni naslov je „Trenutak“, pseudo-dokumentarac u kojoj britanska pop-zvezda Čarli xcx na satiričan način glumi pevačicu koja pokušava da produži eru svoje slave. Filmovi koji se takmiče za Zlatnog medveda Za glavne nagrade festivala, Zlatnog i Srebrnog medveda, takmiče se 22 filma. „Orezivanje ružinog grma“, reditelja Karima Ajnouza, među najkomentarisanijim je filmovima u konkurenciji. U njemu glume Kalum Tarner, Rajli Kijo, Džejmi Bel, El Fening i Pamela Anderson. Direktorka Berlinala Tatl opisuje ga kao „zamršeni triler o privilegovanoj porodici koja se raspada kada na videlo izbiju mračne tajne“. Šest puta nominovana za Oskara, Ejmi Adams, nastupa u filmu Kornela Mundruca „Na moru“, gde glumi bivšu plesačicu koja počinje novi život bez alkohola nakon rehabilitacije. U filmu „Žozefina“ Bet de Araužo, koji je u januaru osvojio Veliku nagradu žirija na Sansendu, Čening Tejtum i Džema Čan glume roditelje osmogodišnje devojčice koja je svedok seksualnog napada. Francuska glumica Žilijet Binoš glumi uz Toma Kortnija, Ane Kalder-Maršal i Florens Hant u filmu Lensa Hamera „Kraljica na moru“, koji se bavi istraživanjem uticaja demencije na porodicu. Rupert Grint (Ron Vizli u filmovima o Hariju Poteru) i finska glumica Sejdi Harla su u ulogama novopečenih roditelja koji žive u skandinavskoj šumi u filmu horor-fantastike pod nazivom „Rođen u noći“. Međunarodna konkurencija Filmovi u okviru takmičarskog programa dolaze iz čitavog sveta, a 28 zemalja učestvuje kao koproducent. Afrička filmska kultura koja je u razvoju, predstavljena je naslovima koje su koproducirali Gvineja Bisau, Senegal, Tunis i Čad. Nemačka je takođe u priličnoj meri zastupljena u takmičenju – s tri filma kao glavna producentska zemlja i još dva u ulozi koproducenta. Među nemačkim filovima u konkurenciji je i „Roze“ Markusa Šlajncera, istorijska drama smeštena u 17. vek, u kojoj glumi Sandra Hiler („Anatomija pada“ i „Zona interesa“), koja glumi misterioznu vojnikinju Roze, ženu prerušenu u muškarca, koja se nađe u osamljenom protestantskom selu. Dvostruka dobitnica Srebrnog medveda, nemačka rediteljka Angela Šanelek, vraća se u takmičenje s filmom „Moja žena plače“. U međuvremenu, Ilker Čatak, čija je drama „Zbornica“ iz 2023. bila nemački kandidat za Oskara za najbolji međunarodni film, u trci je s filmom „Žuta slova“, koji se bavi represijom prema umetničkoj slobodi u Turskoj. Takmičarski deo takođe uključuje raznolike žanrove, među kojima je i biografski film o poznatom džez pijanisti Bilu Evansu, anime film „Nova zora“ Jošitošija Šinomije i dokumentarac o prijateljstvu, tuzi i kreativnosti prikazan kroz desetogodišnji projekat rediteljke Ane FiČ, „Jo (Ljubav je buntovna ptica)“. Venders na čelu žirija Dobitnike Zlatnog i Srebrnog medveda, čija će imena biti objavljena 21. februara, odabraće žiri s hvaljenim nemačkim rediteljem Vimom Vendersom na čelu. Na otvaranju festivala, dobitnici Oskara, malezijskoj glumici Mišel Jeo, biće dodeljen i počasnog Zlatni medved kao priznanje za njena izvanredna postignuća u kinematografiji, među kojima su i uloge u filmovima „Pritajeni tigar, skriveni zmaj“ (2000) i „Sve u isto vreme“ (2022). Osim glavnog takmičarskog programa, festival prepoznaje talente i kroz razne druge nagrade. Nagrada „Tedi“, na primer, odaje priznanje radovima koji istražuju LGBTQ+ teme. To je pionirsko priznanje u toj kategoriji, a ono ove godine slavi 40. godišnjicu. U međuvremenu, program „Perspektive“ okuplja 14 debitantskih dugometražnih filmova. To „takmičenje za prve dugometražne filmove“ kreirano je prošle godine kao deo promena koje je Triša Tatl uvela u svojoj prvoj godini kao direktorka Berlinala. „Festivali imaju izuzetno važnu ulogu u omogućavanju otkrivanja sledeće generacije velikih talenata“, kaže Tatl. Primjećujući da su publika i profesionalni gosti prošle godine prihvatili taj novi program, ona najavljuje da ovogodišnji ponovo sadrži „blistave talente i filmove pune srca i zapanjujuće kreativnosti“. To je razlog, kaže direktora Berlinala, da budemo „uzbuđeni zbog budućnosti“.