Crna Gora jača strateško partnerstvo sa SAD i regionom u oblasti energetike

2026-02-25 - 12:07

Ministar Šahmanović učestvovao je na jednom od najznačajnijih međunarodnih skupova posvećenih energetskoj bezbjednosti i budućnosti LNG tržišta između SAD i Evrope, na poziv sekretara za energetiku SAD Chris Wright i sekretara za unutrašnje politike SAD Doug Burgum. Samit je okupio visoke predstavnike američke administracije, Evropske komisije, međunarodnih energetskih kompanija i vodećih finansijskih institucija, potvrđujući strateški značaj transatlantske energetske saradnje u novim geopolitičkim okolnostima, kazali su iz resornog ministarstva. U okviru samita, ministar Šahmanović je učestvovao i na zatvorenom ministarskom panelu, gdje je predstavio razvojne planove Crne Gore u domenu energetike, sa posebnim fokusom na gasnu infrastrukturu, stabilizaciju elektroenergetskog sistema i ubrzanu integraciju obnovljivih izvora energije. U obraćanju je istakao da geostrateška pozicija Crne Gore, na raskršću Jadrana, Zapadnog Balkana i evropskog energetskog prostora, pruža mogućnosti koje prevazilaze regionalni značaj. „Crna Gora nije samo potencijalna tranzitna tačka, već partner koji može doprinijeti energetskoj sigurnosti regiona, Evropske unije, ali i šireg transatlantskog prostora“, naglasio je ministar. Na marginama samita, ministar Šahmanović imao je niz važnih bilateralnih susreta sa visokim američkim zvaničnicima. Održani su odvojeni razgovori sa domaćinima samita, sekretarom za energetiku Chris-om Wright-om i sekretarom za unutrašnje politike Doug-om Burgum-om, ključnim figurama američke administracije kada je riječ o oblikovanju energetske politike i međunarodnoj energetskoj saradnji. Tokom razgovora potvrđena je obostrana spremnost za jačanje strateškog partnerstva u oblasti energetske sigurnosti, razvoja gasne infrastrukture i diverzifikacije izvora snabdijevanja u Jugoistočnoj Evropi. Ministar Šahmanović imao je i odvojene susrete sa kolegama iz regiona, Dubravkom Đedović Handanović, ministarkom rudarstva i energetike Srbije, kao i sa Antom Šušnjarom, ministrom zaduženim za resor energetike u Vladi Hrvatske. Regionalna saradnja i dobri odnosi sa susjednim državama uvijek su na vrhu prioriteta energetske politike Crne Gore. U razgovoru sa ministarkom Đedović Handanović razmotrene su mogućnosti unapređenja energetske povezanosti i zajedničkog nastupa prema regionalnim i evropskim inicijativama. Susret sa hrvatskim kolegom bio je odlična prilika da se dogovore naredni konkretni koraci u cilju intenziviranja saradnje, posebno u dijelu gasne infrastrukture i potencijalnog povezivanja sa LNG kapacitetima u regionu, kako bi se saradnja dodatno konkretizovala i podigla na viši nivo. Ministar Šahmanović je predstavio strateške prioritete Crne Gore u oblasti gasne infrastrukture, uključujući: razvoj Jadransko-jonskog gasovoda (IAP), razmatranje LNG kapaciteta u funkciji regionalne diverzifikacije, izgradnju gasnih elektrana kao tranzicionog rješenja za stabilnost elektroenergetskog sistema. Naglašeno je da ne postoji konačna investiciona odluka kada je riječ o LNG projektu, te da se trenutne aktivnosti nalaze u fazi analiza i studija izvodljivosti. Svaka eventualna realizacija podrazumijevaće potpunu procjenu uticaja na životnu sredinu, u skladu sa evropskim zakonodavstvom i klimatskim obavezama Crne Gore. „Gas posmatramo kao tranziciono rješenje koje doprinosi energetskoj stabilnosti i ubrzava integraciju obnovljivih izvora energije, a ne kao dugoročnu zamjenu za zelenu tranziciju“, naglasio je Šahmanović. Iz Ministarstva energetike i rudarstva kažu da je posebnu težinu samitu dalo prisustvo visokih zvaničnika Evropske komisije zaduženih za energetiku, što, kako su pojasnili, predstavlja jasan signal da LNG i gasna infrastruktura ostaju dio evropskog energetskog okvira. "U uslovima globalnih poremećaja i promjena koje su trajno uticale na energetske tokove, gas se i dalje posmatra kao važan tranzicioni i stabilizacioni faktor u evropskom sistemu. To je realnost savremenog energetskog tržišta. Crna Gora ne može zatvarati oči pred nespornim promjenama u globalnoj energetskoj arhitekturi, niti ignorisati potrebu za sigurnošću snabdijevanja i stabilnošću sistema", naveli su u saopštenju. Prema njihovim riječima, zaštita životne sredine ostaje visoko na listi prioriteta i svaka odluka biće donošena uz punu primjenu evropskih standarda i rigorozne procjene uticaja na životnu sredinu. Istovremeno, kako su kazali, odgovorna država ima obavezu da gradi stabilan, pouzdan i diverzifikovan energetski sistem, koji može izdržati spoljne šokove i podržati ekonomski razvoj. „Stabilnost sistema i zaštita životne sredine nijesu suprotnosti, već dva paralelna cilja odgovorne energetske politike“, zaključili su u saopštenju.