EU mediji: Posjeta Rubija Orbanu je podrška neliberalnim snagama u Evropi

2026-02-18 - 22:06

To je ocjena većine medija i komentatora u EU koji misle da se suštinski američka politika razdvajanja prekoatlantskih saveznika ne mijenja iako je Rubio u porukama na bezbjednosnoj konferenciji u Minhenu ostavio utisak da tome predsjednik Donald Tramp (Trump) ne stremi u potpunosti. Njemački list „Zidojče cajtung” (Sueddeutsche Zeitung) objašnjava da su razlozi Trampove podrške Orbanu to što je mađarski premijer blizak ruskom predsjedniku Vladimiru Putinu, „koga SAD žele da privuku zapadnom taboru”. Takođe da „Vašington ima za cilj da Mađarskoj prodaje gas, iako je ta zemlja trenutno sasvim zavisna od ruskih isporuka gasa”. „Zidojče cajtung” kaže da je „za Trampa prijateljski Orban ‘kulturni ratnik’ koji jača američki upliv na Zapad... a Tramp upravo tako zamišlja da stvari djeluju: ideologijom, snagom i novcem”. Francuski ekonomski dnevnik „Lezeko” (Les Echos) ističe da Rubijeve posjete Budimpešti i Bratislavi govore da se ne mijenja podrška Vašingtona strankama desnice i krajnje desnice na starom kontinentu, pogotovo sad kad izgleda da Orbana na čelu Mađarske može zamijeniti opozicioni lider Peter Mađar (Magyar). Mađarski provladin list „Mađarnemzet” (Magyar Nemzet) misli da je „za Vašington važno da u svjetskom poretku koji se stalno mijenja može lako da razgovara, a da nikako nije slučajno da je Rubio posjetio Mađarsku i Slovačku koje imaju suverenistički stav”. „Mađarnemzet” najavljuje i posjetu Trampa Budimpešti uoči martovskih parlamentarnih izbora. Italijanski listovi u većini smatraju da je Orban dosad mnogo šta uradio da ukine temeljne vrijednosti u Evropskoj uniji i, kako to navode „Hafington post Italija” (Huffington Post Italia) i „Republika” (La Repubblica), Orban je saopštio da će „svojom represivnom mašinom ukloniti, kako je rekao, lažne organizacije civilnog društva, kao i kupljene političare, sudije i novinare”. Neki italijanski mediji prenose i da je „vještačka inteligencija” (AI) na pitanje kakva je vlast u Budimpešti predočila da „neliberalna demokratija koju zastupa Orban radi na tome da ojača izvršnu vlast na uštrb protivteže demokratskih ustanova, često putem ustavnih reformi i hitnih zakona, što dovodi do centralizacije odlučivanja”. „U tom okviru je Orban pokrenuo nacionalističku retoriku s ciljem”, stoji u analizi AI, „da ukloni uticaj liberalnih zapadnih ideologija i međunarodnih institucija koje ograničavaju mađarsku nacionalnu suverenost, a učvršćuju njegov politički nadzor”. U izvještaju američkog lista „Njujork tajms” (The New York Times) iz Budimpešte se navodi da je „američki državni sekretar izjavio da je predsjednik Tramp duboko posvećen uspjehu Orbana, koji je predan stvaranju neliberalne države”. „Bijela kuća je pružila podršku autoritarnom mađarskom premijeru uoči dosta neizvjesnih izbora”, navodi „Njujork tajms”. I dodaje da je Rubio predočio: „Vaš (Orbanov) uspjeh je i naš uspjeh, jer su odnosi s vama u srednjoj Evropi od suštinske i presudne važnosti za naš nacionalni interes u godinama koje dolaze”. Njujorški dnevnik piše da je Orbanov izborni rival Peter Mađar u središte kampanje stavio borbu protiv korupcije i sređivanje odnosa s partnerima u Evropskoj uniji. Bivši švedski premijer Karl Bilt (Bildt) u osvrtu na portalu „Prodžekt sindikejt” (Project Syndicate) misli da je Rubio samo „oličenje šećernom vodicom poprskanog svjetskog projekta MAGA: ‘Učinimo Ameriku ponovo velikom’” i da se u suštini razdor Amerika–Evropa i dalje produbljuje. Njemački sajt „Dojče vele” (Deutsche Welle) ukazuje i na to da Orban podržava Trampovu politiku značajnog smanjenja ili zaustavljanja vojne pomoći Ukrajini i navodi da je unutar Evropske unije Orban – autsajder. „On održava bliske veze sa Alternativom za Njemačku (AfD), koju je njemačka Savezna služba za zaštitu ustava dijelom klasifikovala kao ekstremističku stranku”, dodaje Dojče vele.