Haški tužioci tvrde da su dokazali krivicu Tačija i saoptuženih za zločine OVK

2026-02-16 - 20:09

Za zlodjela nad Srbima, Romima i Albancima „kolaboracionistima“ u više od 40 pritvora na Kosovu i na sjeveru Albanije, zajedno sa Tačijem su optuženi Kadri Veselji, Redžep Seljimi i Jakup Krasnići. Završne riječi na suđenju Tačiju i saoptuženima biće okončane u srijedu, 18. februara, kada će se sudijama obratiti i optuženi. Po pravilima suda, presuda četvorici bivših lidera OVK biće izrečena u roku od 90 dana od okončanja završnih riječi. Ako sudijama bude potrebno više vremena za odlučivanje, rok za izricanje presude može biti produžen za još 60 dana. Za sve optužene, glavna tužiteljka Kimberli Vest prošle nedjelje je, na početku završne riječi, zatražila kaznu od po 45 godina zatvora. Odbrane su, s druge strane, u završnim argumentima tvrdile da tužioci nisu dokazali krivicu Tačija, Veseljija, Seljimija i Krasnićija i zahtijevale da ih sud, stoga, oslobodi. Tužilac Alan Tiger danas je naglasio da optuženi nisu bili obični „borci za slobodu“, kako ih je odbrana predstavila, već „osnivači i ključni članovi Glavnog štaba OVK“. Optuženi i njihovi branioci, po Tigerovoj ocjeni, beže od te uloge koju su igrali zato što ona dokazuje da su imali „kriminalnu namjeru i cilj“ protiv svih koje su proglasili za svoje protivnike. „Oni su godinama objavljivali šta su uradili, šta rade i šta će raditi“, kazao je tužilac, osvrćući se na brojna saopštenja za javnost OVK o ubistvima i otmicama „neprijatelja“, „špijuna“, „izdajnika“ i „kolaboracionista“. Kopije tih saopštenja pronađene su u stanu četvrtooptuženog Krasnićija, bivšeg portparola OVK, prilikom njegovog hapšenja. Zastupnik optužbe ocijenio je da veliki broj dokaza koje je izveo tokom suđenja ukazuje na to da su optuženi osmislili i odobrili mjere protiv protivnika OVK. Tužilac Metju Holing tvrdio je da je dokazano da su pripadnici OVK na lokaciji, koju nije precizirao, izjavili da su došli „po naređenju Glavnog štaba OVK da odvedu pritvorenike“. Pritvorenike su potom ti vojnici OVK odveli i streljali. Po tužiocu, riječi počinilaca da djeluju po naređenju Glavnog štaba direktan su dokaz odgovornosti optuženih za „masovno ubistvo“. Po optužnici, OVK je, 27. i 28. jula 1998. godine kod pećine Volujak, ubila 25 Srba čija su tijela pronađena tek 2004. Te žrtve je, po optužnici, OVK prethodno, tokom i poslije napada na Orahovac, 17. jula 1998. godine, otela u tom gradu i okolini, a potom prebacila u pritvor u Mališevu. U završnoj riječi, protekle sedmice, zastupnik žrtava koje učestvuju na suđenju Sajmon Loz istakao je da je OVK u Orahovcu „uništila srpsku zajednicu kao nepoželjan teret“. Tokom današnjih dodatnih argumenata optužbe, tužilac Džejms Pejs pobijao je dokaznu vrijednost iskaza svjedoka Tačijeve odbrane, međunarodnih zvaničnika poput Džejmsa Rubina i generala Veslija Klarka koji su izjavili da Tači nije odgovoran za zločine. Suprotno Tačijevoj odbrani, koja je tvrdila da su ti svjedoci bili podrobno upućeni u djelovanje Tačija i OVK, tužilac je ponovio da su i sami svjedoci u sudnici potvrdili da nisu imali bliži uvid u djelovanje, saopštenja, interne dokumente i strukturu OVK. Tužilac Pejs podsjetio je i da je sam Rubin, bivši portparol Stejt departmenta, ranije javno govorio da OVK otima i ubija Srbe i Albance koje je optužila za saradnju sa srpskim vlastima. Po optužnici, Tači, Veselji, Seljimi i Krasnići su individualno krivično odgovorni za zlodela pripadnika OVK počinjena tokom međunarodnog oružanog sukoba u okviru „širokih i sistematskih napada na osobe osumnjičene da su se protivile OVK“. Optužnica u 10 tačaka tereti Tačija, Veseljija, Seljimija i Krasnićija za: progon na političkoj i etničkoj osnovi, zatvaranje, nezakonito hapšenje i pritvaranje, druge nehumane postupke, okrutno postupanje, prisilni nestanak, mučenje (dvije tačke) i ubistva (dvije tačke). Pripadnici OVK počinili su zločine nad približno 407 pritvorenika, od kojih je najmanje 102 ubijeno, od marta 1998. do septembra 1999, piše u optužnici. U optužnici je identifikovano 75 žrtava – 51 srpska, 23 albanske i jedna romska. Šest tačaka optužnice tereti Tačija (57), Veseljija (58), Seljimija (54) i Krasnićija (75) za zločine protiv čovječnosti, a četiri tačke za ratne zločine. Prema optužnici, Tači, Veselji, Seljimi i Krasnići bili su učesnici u udruženom zločinačkom poduhvatu. Cilj tog zločinačkog poduhvata bilo je preuzimanje kontrole nad cijelim Kosovom nasiljem nad svima koje je OVK smatrala „protivnicima“. Kao saučesnici u zločinačkom udruženju, u optužnici su navedeni i oficiri OVK: Azem Sulja, Ljah Brahimaj, Fatmir Ljimaj, Sulejman Seljimi, Rustem Mustafa, Šukri Buja, Ljatif Gaši i Sabit Geci. Svi optuženi izjavili su da nisu krivi. Oni su u pritvoru u Hagu od hapšenja na Kosovu, 4. i 5. novembra 2020. Suđenje Tačiju i saoptuženima počelo je pred sudom u Hagu 3. aprila 2023., a tužioci su svoj dokazni postupak okončali 15. aprila iste godine. U haškoj sudnici svjedočilo je 125 svjedoka optužbe, a izjave desetina drugih svjedoka tužioci su kao dokaze uveli u pisanom obliku. Dokazni materijal tužilaštva čini i 3.000 dokumenata na albanskom, srpskom i engleskom jeziku. U odbranu Tačija svedočila su sedmorica bivših međunarodnih zvaničnika. Krasnići je iskaze svjedoka odbrane sudu dostavio u pisanom obliku. Smatrajući da tužioci nisu dokazali njihovu krivicu, drugooptuženi Veselji i trećeoptuženi Seljimi nisu pred sud izvodili svjedoke odbrane. Na suđenju Tačiju i saoptuženima učestvuje i više od 150 žrtava zločina iz optužnice. Sud je tokom procesa saslušao izveštaje dvojice vještaka za materijalnu, fizičku i mentalnu štetu koju su žrtve pretrpjele. Ukoliko Tači, Veselji, Seljimi i Krasnići budu proglašeni krivim, sve žrtve koje učestvuju na suđenju imaće pravo na obeštećenje. Specijalizovana vijeća Kosova, kako se sud zvanično zove, osnovala je 2015. Skupština Kosova pod međunarodnim pritiskom izazvanim izvještajem izvještača Savjeta Evrope Dika Martija o zločinima OVK na Kosovu i u Albaniji, objavljenim 2011. Sud je formalno dio pravosudnog sistema Kosova, ali radi u Hagu. U presudama i drugim dokumentima sud je utvrdio da na Kosovu vlada uporna klima zastrašivanja i uznemiravanja svjedoka protiv optuženih pripadnika nekadašnje OVK.