Istraživanje pokazalo: Spavanje u ovom položaju čisti otpatke iz mozga
2026-03-17 - 11:44
Korišćenjem dinamičke kontrastne magnetne rezonance (MRI) za snimanje glimfatičkog puta mozga, složenog sistema koji čisti otpad i druge štetne hemijske rastvorene materije iz mozga, istraživači dr Hedok Li, dr Helen Benveniste i kolege, otkrili su da je bočni položaj spavanja najbolji položaj za najefikasnije uklanjanje otpada iz mozga i svoje otkriće objavili u časopisu Journal of Neuroscience, piše Science Daily. Poremećaji spavanja ubrzavaju gubitak pamćenja Dr Benveniste, glavni istraživač i profesor na odjeljenju za anesteziologiju i radiologiju na Medicinskom fakultetu Univerziteta Stoni Bruk, već nekoliko godina koristi dinamičku kontrastnu magnetnu rezonancu kako bi ispitao glimfatički put kod glodara. Metoda omogućava istraživačima da identifikuju i definišu put kojim se cerebrospinalna tečnost filtrira iz mozga i razmjenjuje se sa intersticijalnom tečnošću kako bi se očistile štetne materije, slično načinu na koji limfni sistem tijela čisti otpad iz organa. Upravo tokom spavanja, glimfatički put je najefikasniji. Otpad u mozgu uključuje amiloid b i tau proteine, hemikalije koje, ako se nagomilaju, negativno utiču na moždane procese. „Analiza nam je dosljedno pokazala da je glimfatični transport bio najefikasniji u bočnom položaju u poređenju sa ležećim ili trbušnim položajem”, rekao je dr Benveniste. „Zbog ovog nalaza, predlažemo da se položaj tijela i kvalitet sna uzmu u obzir prilikom standardizacije budućih dijagnostičkih procedura snimanja, kako bi se procijenio transport moždanog otpada kod ljudi, a samim tim i procjena uklanjanja štetnih moždanih proteina koji mogu da doprinesu ili izazovu bolesti mozga.” „Zanimljivo je da je bočni položaj spavanja već najpopularniji kod ljudi i većine životinja, čak i u divljini, a čini se da smo se prilagodili na bočni položaj spavanja kako bismo najefikasnije očistili naš mozak od metaboličkih otpadnih proizvoda koji su se nakupili dok smo budni”, kaže dr Mikena Nedergard. „Mnoge vrste demencije povezane su sa poremećajima spavanja, uključujući teškoće sa uspavljivanjem. Sve je više priznato da ovi poremećaji spavanja mogu da ubrzaju gubitak pamćenja kod Alchajmerove bolesti. Naše otkriće donosi novi uvid u ovu temu pokazujući da je, takođe, veoma važno u kom položaju spavate”, objasnila je.