Kina pošumljavanjem stvorila rezervoar ugljenika, pustinja Taklamakan obrasla vegetacijom

2026-02-18 - 08:36

Prema studiji, novostvorene zelene zone duž oboda pustinje sada vezuju više ugljenika iz atmosfere nego što ga sama pustinja oslobađa. Istraživači su koristili satelitske snimke za mapiranje vegetacije, kao i klimatske modele američke Nacionalne uprave za okeane i atmosferu (NOAA), prenosi naučni portal "Live Science". Autori navode da projekat pokazuje da čak i ekstremno sušna područja mogu biti podložna ekološkoj obnovi i, uz ljudsku intervenciju, postati prirodna skladišta ugljenika. Rezultati pokazuju dugoročni trend širenja vegetacije i rasta apsorpcije CO2 duž oboda pustinje, vremenski i prostorno podudaran sa sprovođenjem projekta "Veliki zeleni zid". Tokom vlažne sezone od jula do septembra, količina padavina bila je 2,5 puta veća nego u sušnom periodu, što je podstaklo rast vegetacije i fotosintezu, smanjujući koncentraciju ugljen-dioksida iznad pustinje sa 416 djelova na milion (ppm) u sušnoj sezoni na 413 ppm u vlažnoj sezoni. Autori ocjenjuju i da bi ozelenjavanje moglo da ima značajan klimatski uticaj, uključujući povećanje padavina tokom vlažne sezone i jačanje regionalnih klimatskih sistema. Prema zvaničnim podacima, početkom osamdesetih godina prošlog vijeka oko 12 odsto teritorije Kine bilo je pod šumama, dok je danas taj udio porastao na 23 odsto. Kina je najavila da će nastaviti sa dodatnom sadnjom i obnovom prirodnih šuma na sjeveru zemlje, uz ocjenu da dosadašnji rezultati pokazuju da je moguće zaustaviti širenje pustinja i istovremeno doprinijeti ublažavanju klimatskih promjena. Taklamakan, koja se prostire na oko 337.000 kvadratnih kilometara, okružena je visokim planinama koje tokom većeg dijela godine sprječavaju dotok vlažnog vazduha, stvarajući izuzetno surove i sušne uslove. Više od 95 odsto njene površine prekriveno je pijeskom, zbog čega je decenijama smatrana "biološkom prazninom", a kako se decenijama širila, broj pješčanih oluja koje su pogađale obližnje gradove se povećavao. Kako bi zaustavila širenje pustinje, Kina je 1978. pokrenula veliki projekat pošumljavanja poznat pod nazivom kineski "Veliki zeleni zid". U okviru tog projekta zasađeno je oko 66 milijardi stabala širom sjeverne Kine, projekat ozelenjavanja Taklamakana završen je 2024. godine, a zeleni pojas dugačak je oko 3.000 kilometara i obuhvata različite vrste vegetacije.