Ko je novi vrhovni vođa Irana: Sin ubijenog Hamneija preuzeo tron

2026-03-03 - 23:17

Modžtaba Hamenei (56), drugi po starosti sin ubijenog ajatolaha Alija Hameneija, izabran je za novog ajatolaha i vrhovnog lidera Irana, prenose svjetski mediji. Modžtaba je sveštenik srednjeg ranga, a prema navodima, ima bliske veze sa Iranskom revolucionarnom gardom (IRGC), najmoćnijim vojnim tijelom u zemlji, kao i sa paravojnim snagama Basidž. Služio je u oružanim snagama tokom iransko-iračkog rata. Prema ranijim izvještajima Blumberga Modžtaba upravlja investicionom imperijom, a izvori tvrde da ima pristup računima u Švajcarskoj i nekretninama u Britaniji vrijednim više od 100 miliona dolara. Na listi sankcija SAD od 2019. godine Ovo bogatstvo održava uprkos američkim sankcijama koje su mu uvedene još 2019. godine. Modžtaba se uglavnom krije od očiju javnosti i nikada nije bio na zvaničnoj državnoj funkciji, ali se vjeruje da ima ogroman uticaj na iransku administraciju. U izvještaju lista Njujork tajms navodi se da je Ali Hamnei prošle godine identifikovao trojicu visokih sveštenika kao potencijalne nasljednike i da Modžtaba nije bio među imenima u užem izboru. AP je ukazivao da bi izbor Modžtaba mogao da se pokaže nezgodnim, jer je Iran dugo kritikovao nasljednu vlast i predstavljao se kao pravednija alternativa. Izvori Tajma navode da se ubijeni Ali Hamnei protivio kandidaturi svog sina kako bi izbejgao optužbe za uvođenje nasljedne vlasti, jer bi se time, prema mišljenju mnogih Iranaca, obesmislila revolucija iz 1979. godine kojom je ukinut sistem dinastije. Institut za Bliski istok sa sjedištem u Vašingtonu napomenuo je da čak i sa smrću vrhunskih lidera, promjena režima nije zagarantovana. Navodi se da Ali Hamnei preferira tvrdolinijaške ličnosti kako bi zaštitio pravac Islamske Republike. Pravne i vjerske prepreke u prenosu rukovodstva Uprkos izvještajima o njegovom izboru, analitičari ukazuju na ustavne i vjerske izazove. Institut za Bliski istok je objasnio da ustav zahtijeva da Skupština stručnjaka imenuje lidera sa političkim iskustvom. Modžtaba nije imao formalnu političku poziciju u režimu. Ovo može oslabiti njegove argumente. Šiitska islamska tradicija takođe obeshrabruje nasljedno nasljeđivanje vrhovnog vođstva. Uloga nije namijenjena da se prenosi kroz krvnu lozu, osim za 12 božanski rukopoloženih imama.