Koje informacije u Srbiji prikupljaju ruski državni hakeri?

2026-01-28 - 12:23

Hakerske grupe, koje vlade Sjedinjenih Američkih Država i Velike Britanije od ranije povezuju sa obavještajnim i bezbjednosnim strukturama Rusije, pristupile su dijelu arhive Beogradskog centra za bezbjednosnu politiku (BCBP) i pročitali više od 28.000 mejl prepiski te nevladine organizacije, objavio je danas Radio Slobodna Evropa (RSE). Beogradski centar za bezbjednosnu politiku skoro 25 godina prati reforme u sektoru bezbjednosti i aktivno je uključen u komunikaciju sa brojnim evropskim institucijama, a da je ” postao žrtva ruskih hakerskih grupa”, utvrdila je forenzička analiza koju je za tu organizaciju uradila jedna od najvećih IT kompanija u svijetu. “Naša mejling lista međunarodnih i domaćih partnera je veoma velika “, rekao je direktor BCBP Igor Bandović za RSE i dodaje da su nalozi zaposlenih u BCBP korišćeni u daljem širenju hakerske operacije dve ruske grupe. Jedna je povezana sa Spoljnom obavještajnom službom Rusije (SVR), a druga sa ruskom Vojnom obavještajnom službom (GRU). Obije grupe, kako se navodi na sajtu Majkrosofta, ciljaju vlade, diplomatske institucije, nevladine organizacije i IT kompanije širom svijeta. “Napadači koriste sve moguće metode kako bi došli do pristupa osjetljivim mejlovima, datotekama i porukama”, kaže za RSE direktor američke kompanije za sajber bezbjednost Voleksiti Stiven Adair, koji se bavio i napadom na BCBP. On dodaje da će organizacije civilnog društva u Srbiji “gotovo sigurno i dalje biti mete zbog svog rada i ekspertize u oblastima povezanim sa Rusijom, Ukrajinom i bezbjednosnim naporima u Evropi“. Bandović je objasnio da poruka koja mu je stigla ni na koji način nije izgledala sumnjivo, a radi se o osobi koja mu se prošlog jula predstavila kao bjeloruski opozicioni političar Sergej Tihanovski, suprug opozicionarke u egzilu Svetlane Tihanovske. “Predložio je da zakažemo video poziv kako bismo razgovarali o političkoj situaciji u Jugoistočnoj Evropi”, dodaje Bandović. Ta poruka, kako se ispostavilo kasnijom forenzičkom analizom, bila je jedna od ključnih ulaznih tačaka preko kojih se odvijala operacija ruskih hakera u namjeri da zauzmu infrastrukturu beogradske nevladine organizacije, ali i da svoje aktivnosti prošire dalje. Kada je sagovornika pitao preko koga je dobio njegov kontakt, objašnjeno da se radi o kolegi iz Rumunije, pa Bandović dodaje da nije imao razloga da previše ispituje autentičnost konverzacije. Komunikacija se odvijala preko aplikacije za razmenu poruka Signal koja je karakteristična po zaštiti privatnosti i enkriptovanom (zaštićenom) prenosu informacija, gde se korisnici mogu povezati preko brojeva telefona ili korisničkog imena. Uz poruku je poslat i link za video poziv, pa je u vrijeme zakazanog sastanka Bandović link kopirao u internet pretrazivač. Video poziv se nije aktivirao, ali je hakerima otvorio vrata ka gotovo celokupnoj komunikaciji zaposlenih u BCBP, navodi RSE.