Mandelson, Deripaska i Crna Gora

2026-02-24 - 11:57

Deripaska je svojevremeno bio vlasnik KAP-a i Rudnika boksita, u bliskim vezama sa vrhom tadašnje crnogorske vlasti i nekadašnjim premijerom Milom Đukanovićem. Nekako u vrijeme kada je Deripaska postao vlasnik KAP-a prema navodima britanskih medija, upravo mu je Mandelson, kao evropski komesar za trgovinu, omogućio povlastice. Mandelson je u periodu od 2004. do 2008. godine, kao evropski komesar za trgovinu, smanjio uvozne carine na aluminijum iz Rusije. Deripaskina kompanija "Rusal" bila je u to vrijeme jedan od najvećih proizvođača aluminijuma na svijetu, bila je glavni korisnik te odluke. Mandelson je 2008. godine bio gost na Deripaskinoj jahti od 80 miliona funti u Crnoj Gori. Viđeni su u to vrijeme i na Krfu, što je izazvalo oštre reakcije zbog potencijalnog sukoba interesa. Pored njih, na jahti je bio i Džordž Ozborn, tadašnji britanski konzervativac. Prema medijskim izvještajima iz tog vremena, Mandelson je bio gost na dvije ekskluzivne žurke u Crnoj Gori. Prvo je sin tadašnjeg libijskog lidera Muamera Gadafija, Saif al-Islam, 25. juna 2009. godine svoj 37. rođendan proslavio u Crnoj Gori, u bečićkom hotelu Splendid. Žurka je, prema tadašnjim medijskim izvještajima, bila "najglamuroznija ikada viđena na Jadranu", navodno uz prisustvo Mandelsona. Potom je 2011. godine bio u Tivtu kada je Natanijel Rotšild glamurozno takođe slavio rođendan. Nakon što su američke vlasti Deripaski ukinule vizu zbog sumnji u povezanost sa organizovanim kriminalom, pojavile su se optužbe da je Mandelson pomogao Deripaski da nastavi da putuje. Odnosi između tadašnjih crnogorskih vlasti i Deripaske vremenom su se pogoršali. Svjetski multimilijarder koji je KAP bacio na koljena i značajno destabilizovao crnogorske javne finansije tužbom je na ime odštete tražio više od 600 miliona eura. Inače, podgorički Kombinat aluminijuma je privatizovan 2005. godine kada je za svega 48 i po miliona eura većinski paket prodat kompaniji iza koje je javno stao Deripaska, ali za koju je i tada značajan dio javnosti sumnjao da je u vlasničkoj strukturi imala i moćnike iz samog vrha tadašnje vlasti u Crnoj Gori. Posebno što je i crnogorska država garantovala za Deripaskine kompanije i njihove crnogorske poslovne poduhvate, a što je na kraju palo na teret građana. Prva garancija za KAP-ov kredit od 49,68 miliona kod mađarske OTP banke izdata je 2009. godine. U 2010. godini izdate su još dvije - za kredit kod Dojče bank od 22.000.000 i ruske VTB bank od 60.000.000 eura. Garancija za kredit kod Dojče banke aktivirana je 2012, a ostale dvije 2013. godine. S druge strane, i Mandelson se vremenom upleo u brojne probleme a vijest o njegovom hapšenju ovih dana obišla je svijet. Kako su prenijeli britanski mediji, istražuju se navodi da je Mandelson prenio osjetljive informacije američkom finansijeru i osuđenom seksualnom prestupniku Džefriju Epstinu. Mandelson, koji je i bivši ambasador Velike Britanije u Vašingtonu, priveden je u ponedeljak oko 17 časova po našem vremenu zbog sumnje da je zanemario dužnost u obavljanju javnih funkcija. Mandelson nije dao izjavu medijima od početka istrage. Britanski političar, kojeg je za ambasadora u SAD imenovao premijer Kir Starmer u februaru 2025. godine, navodno je prosljeđivao informacije Epstinu u vezi sa potencijalnom prodajom britanske imovine. Mandelson je smijenjen sa funkcije prošlog septembra posle prvog talasa otkrića u aferi Epstin. Od tada mu je oduzeta titula lorda i napustio je Laburističku stranku. Njegovo hapšenje dešava se nakon privođenja Edrua brata britanskog kralja Čarlsa Trećeg koji se takođe pominje u aferi Epstin. U aferi Epstin pominju se i bivši šef slovačke diplomatije, kao i Milo Đukanović.