Na ovaj dan - 26. januar

2026-01-26 - 06:01

1699. Potpisan je Karlovački mir, kojim je poslije 16 godina okončan rat između Osmanlija i Svete alijanse. Sporazumom koji su u Sremskim Karlovcima s Osmanskim carstvom sklopile Austrija, Rusija, Poljska i Venecija, Turci su izgubili Ugarsku, Slavoniju, Liku i Baniju, a zadržali su Banat i dio Srema do Mitrovice. Venecija je dobila srednju Dalmaciju i Boku Kotorsku. 1788. Britanski brodovi s prvim naseljenicima iz Engleske uplovili su u zaliv Botani Bej, današnji Sidnej u Australiji, gdje su osnovali koloniju. 1849. Rođen je ruski fiziolog Ivan Petrovič Pavlov, osnivač Instituta za eksperimentalnu medicinu, dobitnik Nobelove nagrade. Na osnovu eksperimenata na psima postavio je teoriju uslovnog refleksa, a značajni su i njegovi radovi o inervaciji srca i funkciji jetre. 1854. U Vučjem Dolu kraj Cetinja rođen je dr Anto Gvozdenović. Završio je medicinu i bio poznati vojni hirurg, proslavljeni general u ruskoj vojsci, zamjenik načelnika saniteta u francuskoj vojsci i general-ađutant kralja Nikole. Anto Gvozdenović bio je prvi i posljednji ambasador Kraljevine Crne Gore u Vašingtonu, a nakon smrti kralja Nikole mandatar i predsjednik crnogorske vlade u egzilu. Umro je u Vučjem Dolu 2. septembra 1935. 1891. Umro je njemački inženjer Nikolaus August Oto, koji je 1861. napravio prvi benzinski motor, a 1876. izumio četvorotaktni motor s unutrašnjim sagorijevanjem, poznat kao "Oto motor". 1990. Osnovan je Liberalni savez Crne Gore, prva crnogorska stranka koja se, nakon uvođenja višestranačja, otvoreno zalagala za nezavisnost Crne Gore. U ratnim devedesetim godinama i krvavom raspadu bivše zajedničke države SFRJ, Liberalni savez se zalagao za slobodu pojedinca i stvaranje demokratskog, antiratnog ambijenta u Crnoj Gori. Slavko Perović je tada izabran za predsjednika Izvršnog odbora, a kasnije će postati dugogodišnji lider te partije. 2000. Međunarodni sud za ratne zločine u Hagu donio je konačnu presudu bosanskom Srbinu Dušku Tadiću, u postupku koji je trajao skoro četiri godine. Prvi čovjek kojem je suđeno za zločine počinjene tokom Bosanskog rata osuđen je na 20 godina zatvora. 2007. Na 31. kongresu Evropske fudbalske federacije u Dizeldorfu, crnogorski Fudbalski savez postao je punopravni član UEF-e. Kongresu su prisustvovali predsjednik Fudbalskog saveza Crne Gore Dejan Savićević i generalni sekretar Momir Đurđevac. 2020. Košarkaška legenda Kobi Brajant poginuo je u helikopterskoj nesreći u Kaliforniji. Međunarodni je dan carine. Ustanovljen je kako bi se istakla važnost carinskih službi u olakšavanju međunarodne trgovine, obezbjeđivanju bezbjednosti granica i podršci ekonomskom razvoju.