NP Prokletije: Hitno započeti sanitarnu sječu i čišćenje šuma

2026-03-10 - 05:48

Nedžad Cecunjanin je kazao da je dobro što je konačno počela da se utvrđuje odgovornost za stanje u kojem se ovaj nacionalni park našao, ali da nije dobro što se odlaže čišćenje šume i uklanjanje bolesnih stabala. „Vremenski uslovi već sada dozvoljavaju da se počne sa sanitarnom sječom u nižim predjelima. I tako se taj veliki posao ne može odraditi odjednom, zato je bolje da se odmah krene iz nižih predjela, i kako se otapa snijeg, da se ide prema vrhovima planine, gdje god je potkornjak stigao da se razmnoži“, smatra Cecunjanin. Aktivisti u Plavu ističu da je sanitarna sječa već predviđena u Nacionalnom parku Durmitor, i da nema razloga da se ne odredi i započne u NP Prokletije, gdje je to, kako kažu, mnogo hitnije. „U NP Prokletije sve je sporno. Od njegovog osnivanja do danas. Kada je osnivan, niko nije pitao lokalno stanovništvo za mišljenje niti je sproveden referendum o tako važnom pitanju. Ne treba zaboraviti da je neko, a još uvijek ne znamo ko, sedam godina kasnije dao ekološku saglasnost da se u srcu ovog nacionalnog parka grade male hidroelektrane i da se tri rijeke pitke vode stave u cijevi. Sporno je i danas kada su se šume u NP Prokletije našle u najtežoj situaciji, a sanitarna sječa se još ne odobrava i ne počinje“, objašnjava Cecunjanin. Portal RTCG je nedavno pisao da je, u sklopu kontinuirane borbe protiv svih oblika ekološkog kriminala, sa posebnim akcentom na identifikaciju nezakonitosti u zonama od posebnog ekološkog značaja – zaštićenim područjima nacionalnih parkova Crne Gore, podnijela nadležnom Osnovnom državnom tužilaštvu u Plavu krivičnu prijavu protiv četiri javna funkcionera. Tom krivičnom prijavom, koja je široko obrazložena, zbog sumnje das u državi nanijeli ekonomsku štetu od preko pet miliona eura, obuhvaćeni su Milan Gazdić, direktor Agencije za zaštitu životne sredine, Takođe, Marinela Đuretić – direktorice JP Nacionalni parkovi Crne Gore, kao i dva bivša direktora JP Nacionalni parkovi Vladmir Martinovića, koji je rukovodio u periodu od novembra 2022. godine do septembra 2024. godine i Aleksandar Bulatović, koji je rukovodio u periodu od novembra 2021. godine do oktobra 2022. godine. Prijavljeni su, kako se sumnja, izvršili navedena krivična djela tako što su, nepreduzimanjem obaveznih mjera i radnji iz svoje nadležnosti, omogućili nekontrolisano širenje štetnog insekta – potkornjaka u zoni NP Prokletije, što je dovelo do masovnog uništenja više od 120.000 stabala smrče, jele i zaštićene vrste molike na površini većoj od 300 hektara. Time je, kako je saopšteno, pričinjena materijalna šteta veća od pet miliona eura, a istovremeno izazvano trajno i nepovratno oštećenje životne sredine u široj mjeri i većem obimu. U OTD Plav se još uvijek vodi postupak po krivičnoj prijavi koju je šumarski inspektor Hakija Jasavić podnio protiv bivšeg menadžmenta Nacionalnih parkova Crne Gore koji nisu postupili po nalogu iz aprila 2022. godine da izvrše sanitarnu sječu. Bolest potkornjaka je zbog tog nemara, smatra Jasavić, ekpanzivno napredovala i napravila milionske štete državi Crnoj Gori, koje su vještačenjem procijenjene samo ekonomski na preko pet miliona eura. Zbog sporosti institucija i progresivnosti širenja zaraze u šumama Udruženje drvoprerađivača Plav uputilo je polovinom prošle godine apel nadležnim organima i institucijama da se sanitarna sječa sprovede u najkraćem zakonskom roku i proglasi vanredno stanje u šumama kojima gazduju NP “Prokletije”. Apel za uvođenje vanrednog stanja u Plavu zbog bolesti šuma izazvanih potkornjakom oni su uputili između ostalog premijeru, predsjedniku Skupštine Crne Gore, ministru poljoprivrede, ministru ekologije, ministru rudarstva, ministru rada i socijalnog staranja, Agenciji za zaštitu životne sredine, Upravi za šume, državnom sekretaru u ministarstvu poljoprivrede, gradonačelniku Plava, predsjedniku SO Plav, poslaniku iz Plava Armenu Šehoviću, tadašnjem potpredsjedniku Vlade Milunu Zogoviću, menažmentu NPCG i Upravnom odboru NPCG. Njihova aktivnost, iako su čitavo vrijeme bili izloženi žestokim pritiscima, pa čak i optužbama da su šumarska mafija, završila se nedavnim podnošenjem krivičnih prijava od stane Uprave policije protiv četiri visoka državna funkcionera. Ne želeći, kako naglašavaju, da vrše bilo kakav pritisak u vezi sa tim, oni samo insistiraju da se ne odlaže početak sanitarne sječe u NP Prokletije. “Krivične prijave ne mogu popravaiti ono što je već učinjeno, a dalja šteta se može spriječiti samo hitnim proglašenjem vanrednog stanja u plavskim šumama u ekološkom pogledu, i konačnim čišćenjem šuma od zaraženih stabala. Baš onako kako su nam to poručivali stručnjaci iz inostranstva koje smo dovodili i koji su se u svojim šumama borili sa potkornjakom. Drugog načina nema”, kaže građanski aktivista Nedžad Cecunjanin. Nakon što su vještaci dostavili Osnovnom državnom tužilaštvu nalaz koji je potvrdio da je šteta u šumama u NP “Prokletije” i na teritoriji opštine Plav višemilionska, epilog se dogodio juče kada je Uprava policije podnijela prijave protiv četiri javna funkcionera.