Obavještajna procjena SAD: Moskva destabilizuje Balkan kroz Srbiju, Republiku Srpsku i kampanje u Crnoj Gori
2026-03-27 - 06:03
Ruski rat u Ukrajini oživio je strah od etničkih sukoba i dodatno naglasio političke podjele na Zapadnom Balkanu između Rusije i Zapada, navodi se u godišnjoj procjeni prijetnji američke obavještajne zajednice, u kojoj se upozorava da Moskva podstiče nestabilnost u regionu i koristi organizacije i kampanje za opstrukciju NATO-a i Evropske unije, uključujući i aktivnosti u Crnoj Gori. Ruska invazija u Ukrajini značajno je pojačala bezbjednosne rizike na Zapadnom Balkanu i produbila političke podjele između Rusije i Zapada, navodi se u najnovijoj godišnjoj procjeni prijetnji američke obavještajne zajednice. U dokumentu se ističe da je rat u Ukrajini oživio strah od etničkih sukoba i dodatno naglasio političke podjele na Zapadnom Balkanu između Rusije i Zapada, uz upozorenje da Moskva aktivno radi na destabilizaciji regiona. „Rusija podstiče nestabilnost između Srbije, koju favorizuje, i Kosova oko pitanja državnosti Kosova, te podržava izdvajanje Republike Srpske iz Bosne i Hercegovine“, navodi se u izvještaju. Američki obavještajci upozoravaju i na šire djelovanje ruskog uticaja kroz različite organizacije i kampanje. „Rusija koristi nevladine organizacije pod državnim pokroviteljstvom kako bi vodila kampanje sa ciljem opstrukcije NATO-a i Evropske unije, isticanja srpskog stradanja i promovisanja veza sa Rusijom, posebno u Bosni i Hercegovini, Crnoj Gori i Srbiji“, ističe se u procjeni. Prema navodima iz dokumenta, cilj takvih aktivnosti je jačanje političkog i društvenog uticaja Moskve u regionu, ali i usporavanje evroatlantskih integracija država Zapadnog Balkana. U izvještaju se podsjeća da većina evropskih zemalja Rusiju smatra najvećim i najdugotrajnijim protivnikom, te da je ruska invazija na Ukrajinu dodatno ojačala fokus Evrope na odbranu i bezbjednost. Naglašava se i da NATO i Evropska unija žele završetak rata u Ukrajini na način koji će očuvati suverenitet te države i spriječiti buduću rusku agresiju u Evropi, ali i stabilizovati region Zapadnog Balkana. U dokumentu se upozorava da političke i etničke tenzije u regionu, uz ruski uticaj, predstavljaju dugoročan bezbjednosni izazov, posebno za države koje su članice NATO-a ili teže članstvu u Evropskoj uniji. Crna Gora se, kako se navodi, nalazi među državama u kojima Rusija nastoji da promoviše svoj uticaj kroz različite društvene i političke kanale, što dodatno naglašava potrebu jačanja institucionalne otpornosti i saradnje sa zapadnim partnerima. Aleksandra Obradović