Obilježava se Nacionalni dan palestinske kulture: Ističe se značaj očuvanja identiteta i baštine

2026-03-13 - 14:36

"Nacionalni dan palestinske kulture obilježava se svake godine 13. marta kako bi se odala počast, očuvala i prikazala bogata baština, umjetnost, književnost i identitet palestinskog naroda. Ovaj dan stavlja naglasak na tradicionalni vez (tatreez), muziku, hranu i modu, čime se jača kulturni identitet i promoviše umjetničko izražavanje", navodi se u saopštenju. U saopštenju se navodi da današnji dan prvenstveno služi proslavi i zaštiti palestinskog identiteta i kulturne istorije od pokušaja brisanja od strane Izrael. Kako ističu, kroz kulturu se odupiru genocidu, etničkom čišćenju i ratnim zločinima, a umjetnici nastavljaju stvarati čak i u najtežim uslovima, koristeći vrlo ograničene materijale i radeći pod okriljem šatora. "Izrael je oštetio i uništio brojne centre palestinskog učenja i kulture, uključujući biblioteke, vjerske objekte i mjesta od drevnog istorijskog značaja, posebno i u okupiranom Jerusalimu, gdje su izraelske okupacione snage upadale u kulturne centre Istočnog Jerusalima, ometajući događaje, zatvarajući centre i hapseći osoblje kao i vršeći zaplijenu dokumenata, baš kao u Kulturnom centru Yabous, Nacionalnom konzervatorijumu za muziku Edward Said, edukativnoj knjižari (ulica Salah Al-din), pozorištu El-Hakawati, Društvenom centru Burj Al-Laqlaq. Takođe, mnoštvo je u potpunosti razrušenih galerija", dodaju oni. Poručuju da Gaza ima bogato i slojevito naslijeđe, s arheološkim tragovima koji datiraju najmanje iz 1300. godine prije nove ere. "Zaključno sa februarom 2026. godine, UNESCO je potvrdio štetu na najmanje 157 lokaliteta kulturne baštine u Gazi od 7. oktobra 2023. godine, uključujući vjerske objekte, istorijske zgrade, arheološka nalazišta i muzeje. Za vrijeme tekućeg genocida, u Palestini je srušeno ili djelimično srušeno 828 džamija i tri crkve, objekti važni ne samo u relgijskoj već i arhitektonsko-umjetničkoj vrijednosti, s dubokom istorijom i predanjima", kazali su iz Ambasade Palestine. Oni navode da su tokom sukoba oštećeni značajni kulturni i istorijski objekti u Gazi, uključujući crkvu Svetog Porfirija, Veliku Omarijevu džamiju, biblioteku iz 13. vijeka, Pašinu palatu i Rimsko groblje. "Napadnuta je grčka pravoslavna crkva Svetog Porfirija, koja datira iz 425. godine nove ere i naziva se trećom najstarijom crkvom na svijetu, Velika Omarijeva džamija iz sedmog vijeka, za koju se smatra da je prva džamija u Gazi, zajedno s bibliotekom iz 13. vijeka koja sadrži rijetke islamske rukopise, Kasr al-Baša, tvrđava poznata i kao Pašina palata koju je sredinom 13. vijeka izgradio Mamelučki sultanat i pretvorena je u arheološki muzej, Rimsko groblje (Ard-al-Moharbeen) za koje se smatra da ima najmanje 134 grobnice koje datiraju iz 200. godine prije nove ere", pojasnili su u saopštenju. U saopštenju Ambasade Palestine navodi se da je Muzej Rafah, koji je tokom 30 godina prikupljao kolekciju drevnih kovanica, bakrenih ploča i nakita i postao glavni muzej palestinskog nasljeđa u Gazi, kako kažu, uništen u vazdušnom napadu, dok je Kulturni centar Rashad El Shawa i lokalna knjižara Samir Mansour, koja je prethodno restaurirana nakon bombardovanja 2021. godine, ponovo oštećena izraelskim napadima. "Obilježavanje nacionalnog dana palestinske kulture poklapa se i sa rođendanom Mahmuda Derviša, velikog pjesnika palestinskog naroda i njegove borbe. Na današnji dan, Palestinci idu stopama mnogih drugih nacija u različitim krajevima svijeta koje slave svoje velike inovatore, i pretvaraju njihove rođendane u praznike u kojima se oživljava pravo značenje nacionalne kulture, a estetske, intelektualne i kulturne vrijednosti koje su otjelotvorene u životu i radu ovih osoba rađaju inspiraciju", zaključuju u saopštenju.