Otvoren novi ciklus SIA programa u Crnoj Gori

2026-03-04 - 08:36

Iz NVO Centar za omladinsku edukaciju, koji u Crnoj Gori od 2022. godine sprovodi SIA program, saopšteno je da su otvaranjem ovogodišnjeg ciklusa zvanično pokrenute i prijave za najveće međunarodno takmičenje iz oblasti društvenog preduzetništva mladih. "Otvaranje petog ciklusa programa dolazi u trenutku kada se u Crnoj Gori sve intenzivnije gradi okvir socijalne i solidarne ekonomije - ekonomije koja radi za ljude i zajednicu, a ne isključivo za profit. Upravo u tom okviru, društveno preduzetništvo i inovacije dobijaju sve važniju ulogu: kao modeli koji povezuju razvoj lokalnih zajednica, zapošljavanje, uključivanje ranjivih grupa, zaštitu životne sredine i održivi rast“, navodi se u saopštenju. Prijave su otvorene za sve mlade od 15 do 30 godina koji imaju inovativne ideje i žele da doprinesu zajednici kroz održive poslovne modele. Prijava se podnosi putem zvanične SIA platforme: https://montenegro.socialimpactaward.net/o-fazi-prijave/ Tokom ciklusa, učesnici će imati priliku da kroz edukativne sadržaje i aktivnosti širom Crne Gore steknu potrebna znanja i vještine, upoznaju se sa procesom prijave, kao i da dobiju mentorsku podršku stručnjaka iz različitih oblasti. Iz Centra za omladinsku edukaciju su saopštili da će tri pobjednička tima, koja odabere stručni žiri, osvojiti početni kapital od 2,5 hiljada EUR za realizaciju ideje, dodatnu mentorsku podršku, priliku da svoje ideje predstave na međunarodnom SIA Samitu, kao i tri mjeseca besplatnog rada u co-working prostoru Naučno-tehnološkog parka Crne Gore. Oni su dodali da četvrti tim, koji se bira glasovima publike, osvaja 1,5 hiljada EUR početnog kapitala, kao i nefinansijske nagrade, obezbijeđene za prva tri mjesta. Nacionalna koordinatorka SIA programa u Crnoj Gori i programska menadžerka u Centru za omladinsku edukaciju, Jelena Kavarić, kazala je da se ove godine obilježavamo pet godina SIA programa u Crnoj Gori. "Obilježava se pet godina u kojima smo zajedno gradili prostor za mlade koji žele da rješavaju društvene izazove kroz preduzetništvo, u kojima smo, korak po korak, pomjerali granice razumijevanja šta društveno preduzetništvo i inovacije mogu značiti u praksi - ne kao ideja na papiru, već kao realne inicijative koje stvaraju korist za zajednicu“, navela je Kavarić. Izvršni direktor Centra za omladinsku edukaciju, Jugoslav Radović, podsjetio je da su društvene inovacije 2022. godine, kada su počeli da se bave tom temom, nažalost bile sporadični bljeskovi. "Danas gradimo pravi sistem. Da bi jedna društvena inovacija uspjela, potreban je cijeli lanac: država koja postavlja zakonodavni okvir za solidarnu ekonomiju, privatni sektor i različite fin. institucije koje donose kapital i biznis logiku, i mi iz nevladinog sektora i inovacionih centara koji te svjetove prevodimo jedne drugima i spajamo ih”, rekao je Radović. Ministarka rada, zapošljavanja i socijalnog dijaloga, Naida Nišić, je u uvodnom izlaganju na temu Društveno preduzetništvo kao most ka novim poslovima, kazala da je SIA mjesto gdje se ideje pretvaraju u projekte, a projekti u realne promjene. "Prošle godine je procesuirano više od 60 inovativnih ideja, a svaka od njih nosila je potencijal da mijenja zajednicu nabolje. Ove godine, ulazimo u jubilarni, peti ciklus, s ambicijom da ljestvicu podignemo još više i motivišemo mlade iz svih krajeva Crne Gore da postanu nosioci pozitivnih društvenih promjena“, poručila je Nišić. Generalna direktorka Direktorata za naučnoistraživačku djelatnost u Ministarstvu prosvjete, nauke i inovacija, Marica Melović, smatra da kada se mladima pokaže da njihova pitanja vrijede isto koliko i odgovori, onda obrazovanje prestaje da bude jednosmjeran sistem prenošenja znanja i postaje prostor u kojem se ideje razvijaju, preispituju i povezuju, odnosno postaje živi prostor dijaloga, radoznalosti i zajedničkog učenja. "Upravo takav pristup prepoznaje i Strategija reforme obrazovanja 2025–2035, koja u centar stavlja dijete, saradnju i aktivno učešće mladih u društvu”. Navela je Melović. Centralni dio programa bila je panel diskusija na temu Arhitekte budućnosti: Povezivanje kapitala, nauke i zajednice, na kojoj su učestvovali Dragana Crvenica iz Erste banke, Radivoje Drobnjak iz Naučno-tehnološkog parka, Marina Braletić iz Five grupe i Danijela Radeč iz Glavnog grada Podgorica. Panel je otvorio teme dostupnosti finansiranja, uloge inovacione infrastrukture, važnosti partnerstava i potreba mladih timova kada prelaze put od ideje do proizvoda i tržišta. Poseban akcenat stavljen je na to da ekosistem ne čine pojedinačne inicijative, već koordinisana podrška institucija, privatnog sektora i inovacionih struktura. U okviru događaja upriličena je i ceremonija potpisivanja ugovora kojom je Crna Gora proglašena domaćinom SIA Summit-a 2026 - najvećeg međunarodnog događaja iz oblasti društvenog preduzetništva mladih. "Očekuje se dolazak oko 150 mladih ljudi iz 20 država, što predstavlja snažnu potvrdu petogodišnjeg rada nacionalnog tima i partnera, kao i dodatno pozicioniranje Crne Gore kao mjesta koje okuplja regionalne i evropske aktere u oblasti društvenih inovacija, posebno u godini kada Glavni grad Podgorica nosi titulu evropske prijestonice mladih”, navedeno je u saopštenju. Izvršni direktor SIA International, Jonas Dinger, kazao je da mladi društveni preduzetnici danas nijesu “alternativa”, već važan dio savremene ekonomije - posebno u kontekstu pravedne tranzicije, održivog razvoja i otpornosti zajednica. On je poručio da SIA kao internacionalna organizacija, kroz međunarodnu mrežu, znanje i povezivanje, mladima otvara vrata da svoje ideje testiraju, unaprijede i učine vidljivim i na evropskoj sceni, stavljajući pritom poseban fokus na potencijal mladih iz Crne Gore. U Crnoj Gori SIA program od 2022. sprovodi Centar za omladinsku edukaciju uz podršku ministarstava prosvjete, nauke i inovacija i rada, zapošljavanja i socijalnog dijaloga, Erste banke, Five grupe, Glavnog grada Podgorica i Naučno-tehnološkog parka Crne Gore. Partneri SIA programa su Coca-Cola HBC Crna Gora, One, Grawe neživotno osiguranje, Razvojna banka i XEnergy, a podršku programu pružaju NELT MNE, Alter Modus, Privredna komora i The Chedi Luštica Bay.