Podrška projektima organizacija koje zagovaraju unapređenje medijske pismenosti izuzetno važna

2026-03-07 - 15:46

To je saopšteno tokom trodnevnog događaja u okviru programa „Unaprijeđenje medijske i informativne pismenosti za demokratsko angažovanje – MedIA-Lit“, koji je Centar za građansko obrazovanje (CGO) organizovao prethodna četiri dana u Podgorici. Tokom tog događaja, koji je okupio predstavnike nevladinih organizacija, produkcijskih i medijskih kuća radi efikasnijeg upravljanja i zagovaranja inicijativa u oblastima zajedničkog fokusa, saopšteno je da su jačanje kapaciteta, razmjena iskustava i regionalno umrežavanje ključni za uspješnu realizaciju i dugoročan uticaj projekata. Iz CGO-a je saopšteno da je događaj okupio predstavnike 21 organizacije iz Albanije, Crne Gore, Sjeverne Makedonije, Srbije, Bosne i Hercegovine čiji su projekti dobili podršku na nedavno okončanom konkursu kroz ovaj program, a što je pratilo i potpisivanje ugovora tokom prvog radnog dana. Maida Ćehajić Čampara iz Atlantske inicijative iz Sarajeva, koja je dio konzorcijuma programa „MedIA-Lit“ koji vodi CGO, rekla je da je podrška projektima organizacijama koje zagovaraju unapređenje medijske pismenosti i kvaliteta medijskog sadržaja izuzetno važna, posebno uz brz razvoj AI tehnologija i širenje dezinformacija. "Zato ovakvi programi imaju značajnu ulogu u stvaranju informisanog i kreativnog sadržaja. Edukativni događaj koji je okupio predstavnike civilnog sektora iz pet zemalja, uključujući i BiH, bio je vrlo dobro osmišljen s ciljem jačanja kapaciteta organizacija i povezivanja aktera koji se bave medijskim pitanjima, što je ključno za dalju saradnju i održive rezultate“, navela je Ćehajić Čampara. U saopštenju se navodi da je intenzivna agenda obuhvatila sesije predstavljanja podržanih projekata, zatim one o upravljanju projektima, narativnom izvještavanju, standardima u oblasti vidljivosti i komunikacija, kao i pravilima sprovođenja javnih nabavki u projektima finansiranim od strane EU. "Takođe, organizovane su sesije o procedurama oslobađanja od PDV-a onih troškova koji su pokriveni kroz fondove EU, finansijskom upravljanju projektom i finansijskom izvještavanju. Sve ovo su pratili praktični primjeri dobrih praksi koje treba slijediti“, kaže se u saopštenju. Dodaje se da je integralni dio bio i panel o govoru mržnje i medijskoj pismenosti u regionu. Koordinatorka projekta u Udruženju za istraživanje i analizu ZMAI iz Skoplja i urednica podkasta i TV emisije „Šta pokreće svijet?“, Jovana Avramovska Nikolovska, rekla je da im je podrška važna jer kreiraju kvalitetan sadržaj za edukaciju publike, što zahtijeva kontinuitet koji nam je ovim programom omogućen. "Takođe, značajno nam je i ovo jačanje kapaciteta jer nam pruža sigurnost da u fazu implementacije ulazimo pripremljeni. Iako ZMAI ima iskustvo u vođenju EU projekata, ovakvi programi nam pomažu da osvježimo znanja, pratimo promjene i unaprijedimo kvalitet rada. Posebno cijenimo priliku za povezivanje s organizacijama iz regiona, razmjenu iskustava i uvid u njihove perspektive, što potvrđuje potencijal odabranih projekata za dugoročan uticaj“, navela je Avramovska Nikolovska. Predsjednik Centra za istraživačko novinarstvo Kruševac (CINK) i glavni urednik KruševacPress.com, Slaviša Milenković, ukazao je na značaj podrške projektu. "Naša organizacija funkcioniše na osnovu projektnog finansiranja, pa svaki novi projekat omogućava nastavak rada. Ovo je jedan od dva najbolja programa jačanja kapaciteta u kojima smo učestvovali, a stručnost eksperata koji su vodili sesije osnažuje nas za kvalitetnu implementaciju, a vjerujemo i da ćemo imati podršku kad bude potrebna“, rekao je Milenković. On je istakao da cijene što je događaj organizovan na početku. "Na ovakvim okupljanjima sve je vrijedno - od obnavljanja i jačanja postojećeg znanja, preko sticanja novih vještina, do uspostavljanje novih kontakata i širenja mreže partnera. To će naš rad učiniti efikasnijim“, poručio je Milenković. Izvršni direktor Agencije MINA, Jaša Jovićević, podsjetio je da se Crna Gora približava završnoj fazi pristupanja Evropskoj uniji (EU), a zahvaljujući podršci kroz program „MedIA Lit“, MINA će građanima na jasan i pristupačan način objasniti šta će preostala pregovaračka poglavlja konkretno promijeniti u njihovom životu. "Istraživanja pokazuju da većina građana podržava pristupanje EU, ali da razumijevanje prava, obaveza i standarda još nije dovoljno razvijeno, što stvara prostor za dezinformacije, posebno u okruženju izloženom malignim stranim uticajima“, rekao je Jovićević. On je najavio da će, tokom deset mjeseci, MINA proizvesti i objaviti 20 analitičkih tekstova, deset ekspertskih video-podkasta i čitav set mikro-sadržaja za društvene mreže, a svi materijali biće besplatno dostupni svim medijima u Crnoj Gori. "Poseban segment je program jačanja kapaciteta za novinare i urednike, pripremajući redakciju za izvještavanje na nivou potrebnom u završnoj fazi pregovora i ranom periodu članstva u EU, što predstavlja dugoročno ulaganje u kapacitete redakcije“, objasnio je Jovićević. Menadžerka programa u Institutu romske kulture u Albaniji (IRCA), Tana Aliaj, rekla je da je Institut fokusiran na osnaživanje ranjivih zajednica, posebno romske, i zagovaranje osjetljivih društvenih pitanja. "IRCA upravlja onlajn platformom Radio Kanxura koja pruža alternativni medijski sadržaj za romsku zajednicu. Podrška kroz projekat omogućava promovisanje medijskih sadržaja zasnovnih na tačnim i pouzdanim informacijama i jačanje kapaciteta zapošljenih za etičko izvještavanje“, rekla je Aliaj. Ona je navela da organizovane sesije prije početka projekta pomažu uspješnoj realizaciji, ali i razmjeni iskustava. "Predstavnici IRCA koji su učestvovali u Crnoj Gori organizovaće dodatnu sesiju u Albaniji kako bi podijelili stečena znanja sa kolegama“, kazala je Aliaj. Kako je kazala, kulturna razmjena s regionalnim partnerima omogućava prepoznavanje zajedničkih potreba i dobrih praksi za unapređenje medijske pismenosti i jačanje civilnog društva i sretni smo što smo dio ovog programa. Završna sesija bila je posvećena razmatranju mogućnosti za zajedničke zagovaračke inicijative, kroz koje bi organizacije civilnog društva mogle koordinisano djelovati u odgovoru na izazove kao što su dezinformacije, polarizacija u javnom prostoru i pad povjerenja u medije. Program „MedIA-Lit“ sprovodi CGO, u partnerstvu sa Helsinškim odborom za ljudska prava iz Srbije (HCHRS), Helsinškim komitetom za ljudska prava iz Sjeverne Makedonije (MHC), Tirana Centrom za novinarsku izvrsnost iz Albanije (TCJE) i Atlantskom inicijativom (AI) iz Bosne i Hercegovine, uz finansijsku podršku EU i kofinansiranje Ministarstva regionalno-investicionog razvoja i saradnje sa nevladinim organizacijama Vlade Crne Gore.