Ruski uticaj i dalje prijetnja: SAD upozorava na nestabilnost na Z. Balkanu

2026-03-27 - 13:33

U izvještaju „Annual Threat Assessment 2026“, koji objavljuje Ured direktora nacionalne obavještajne zajednice Sjedinjenih Američkih Država, navodi se da je rat u Ukrajini produbio podjele između Zapada i Moskve, što se reflektuje i na Balkan. Rusija, kako se navodi, „podstiče nestabilnost između Srbije, koju favorizuje, i Kosova“, ali i „podržava odvajanje entiteta Republika Srpska od Bosne i Hercegovine“. Američke službe procjenjuju da su etničke i političke podjele u regionu i dalje izražene, te da predstavljaju potencijalni bezbjednosni rizik, posebno u kombinaciji s uticajem stranih aktera. Zapadni Balkan se u izvještaju opisuje kao prostor u kojem se prelamaju interesi velikih sila, a postojeće krize i neriješeni sporovi, uključujući odnose Srbije i Kosova, te unutrašnje političke odnose u Bosni i Hercegovini, ostaju ključni izvori nestabilnosti, navedeno je u izvještaju objavljenom 18. marta. Izvještaj upozorava i na širi spektar prijetnji u Evropi, uključujući politički uticaj, dezinformacije i pokušaje narušavanja bezbjednosne arhitekture, pri čemu se Balkan posmatra kao posebno osjetljivo područje. Izvještaj upozorava i na šire globalne prijetnje, među kojima se izdvajaju rastuće nadmetanje velikih sila, prije svega između Sjedinjenih Američkih Država, te Kine i Rusije, kao i ubrzani razvoj sajber napada i tehnologija koje se mogu koristiti za destabilizaciju država. Takođe se naglašavaju rizici od terorizma, organizovanog kriminala i širenja oružja za masovno uništenje, koji i dalje predstavljaju dugoročne bezbjednosne izazove. Izvještaj upozorava i na trajnu prijetnju terorizma, posebno pojedinaca ili manjih grupa inspirisanih ekstremističkim ideologijama, koji djeluju bez direktne veze s organizovanim mrežama. Iako su kapaciteti velikih terorističkih organizacija oslabljeni, rizik od napada niskog intenziteta i dalje ostaje prisutan, uključujući i u Evropi, stoji u izvještaju.