XII Forte piano otvoren snažnim multimedijalnim performansom „NE JA / NOT I“

2026-02-26 - 11:17

Festival savremene klavirske muzike Forte piano otvoren je snažnim i višeslojnim umjetničkim događajem, premijerom postdramskog muzičko-scenskog performansa „NE JA / NOT I“ pijanistkinje i kompozitorke Marije Mitrović. Prvo festivalsko veče dvanestog izdanja festivala, obilježila je atmosfera intenzivnog doživljaja, u kojem su se muzika, pokret, svjetlo i riječ stopili u jedinstven scenski izraz. Obraćajući se prisutnima, v.d. direktorice mr Marijana Zečević istakla je da je „svako biće, sredina ili rezultanta harmonije zapravo muzika“. "Kao što je svaka sparujuća asocijacija uzajamna, otkriva sopstveni društveni život prema sličnostima i različitosti, i čini ga, putem novih udruživanja, plodnim za nove aspiracije, upravo, ove godine u okviru festivala Forte piano imamo i interdisciplinarne sadržaje koji tvore takvu sparujuću inspiraciju, iz koje trenscedentira savremena multimedijalna koncepcija, sa kojom klavir sinhronizovano fundira", kazala je Zečević. Ona dodaje i to da osim Novalisa koji smatra da su skulptura i muzika na protivnim stranama, te da je skulptura oblikovana ukočenost, a muzika oblikovana protočnost, jedan njemački romantičar je pokazao kako »poezija gotovo u strožem smislu izgleda gotovo kao posredna umjetnost između likovnih i muzičkih umjetnosti«.” Prema riječima Šopenhauera, uzevši u obzir svu prevagu muzike kao i to da je njen odnos prema tekstu i radnji odnos opšteg prema pojedinačnom, možda bi bilo prikladnije da tekst bude ispjevan za muziku nego da se muzika komponuje za tekst. U tom duhu pijanistkinja i pjesnikinja Marina Popadić izvodi novu muziku italijanskih kompozitora, napisanu na njene stihove, potvrdivši tu posredničku moć između poezije i drugih vrsta umjetnosti. "Istoričar književnosti Sreten Marić objašnjava da je zid koji odvaja Ja od Ti i od sveh Ne-ja, samo privid da je suština njega samog i suština drugih ljudi, cijelog svijeta, jedna te ista nedeljiva volja za život. Ova aprehenzija poezije u odnosu na tijelo i ličnost, kao supstitucija, dio je nečeg djelujućeg koje ispunjava i produhovljuje prostor kojim umjetnica vlada i korača", navodi se u saopštenju. Beketov apsurd je, prema njihovim riječima, povezan sa egzistencijalizmom, posebno idejama pisca i filozofa Alberta Kamija, koji je tvrdio da je svijet besmislen, ali da čovjek mora živjeti uprkos tome. Na večerašnjem otvaranju festivala Forte piano publika će imati priliku da vidi multimedijalni projekt pijanistkinje i kompozitorke Marija Mitrović, inspirisan istoimenim monologom Semjuela Beketa „NE JA“, koji na sceni predstavlja čisti tok svijesti. Performans istražuje odsustvo senzualizma, odnosno osjećanja i čula, ukazujući na otuđivanje čovjeka od vlastite suštine i bitka u savremenom svijetu materijalnih vrijednosti i tehnoloških okvira. "„Ja” je ranjivo i potrebno je da mu udovoljimo. On govori o tzv. prvom i drugom „ja“. Prvo „ja“ je uslovljeno prošlošću, sadašnjošću i budućnošću. „Drugo »ja«, taj najintimniji osećaj sopstva, odražava djelimični zbir naših čulnih utisaka, naročito tjelesnih stanja. To »ja« se gradi iz moždanog sistema za praćenje tela pomoću insule.“ I jednim i drugom „Ja“ i onim Ja i NE/JA Marija Mitrović se bavi, bilo u funkciji odnosa, kao komunikološki i vremensko-prostorni kontinuum ili, pak, psihološki, kao u Beketovom istoimenom monologu. Otuda je „dobar ritam“ ne samo estetska kategorija, već i kategorija vremena i stanja, dvije odrednice koje upravo festival Forte piano saobražava", kazao je Goleman. Publika je imala priliku da doživi snažan umjetnički čin u kojem odsustvo „ja“ preusmjerava pažnju na neposredno iskustvo prisustva. Kombinacija fragmenata zvuka, pokreta i vizuelnih elemenata gradila je ritam i napetost, podstičući aktivno slušanje i posmatranje umjesto pasivne recepcije. Intenzitet izvođenja i pažljivo oblikovana multimedijalna struktura pretvorili su program u svojevrsni unutrašnji dijalog između scene i gledališta. Autorski tim performansa čine: Marija Mitrović (MARIEK), koja potpisuje koncept i muziku, Jovana Brnović kao autorka scenskog pokreta, Andriesh Gandrabur kao zvučni dizajner, Čedo Čizmović zadužen za video segment, dok svjetlo i scenografiju oblikuje Matija Mitrović. Sinergija ovih umjetničkih izraza stvorila je snažnu i zaokruženu multimedijalnu cjelinu. "Premijerom performansa „NE JA / NOT I“, Forte piano je potvrdio svoju misiju da klavir sagleda kao savremeni, interdisciplinarni medij - prostor susreta muzike, poezije, pokreta i filozofske refleksije - nudeći publici iskustvo koje nadilazi koncertnu formu i prerasta u cjelovit umjetnički doživljaj", zaključuje se u saopštenju KIC-a.