Zašto mi Smeta Dajkovićeva Trobojka na Žabljaku?

2026-02-11 - 07:08

Dobro jutro! Lokalna vlast u Žabljaku je nedavno oćerala doktora Furtulu, ali je zato nabavila novu zastavu. Dajkovićevu trobojku. Kompenzaciju za dobru odluku državne vlasti da ne uzme u razmatranje ucjenu Milana Kneževića. Sad i oni mogu pred Milicu Zavetnicu i Arnoa Gujona da se pohvale kako su obavili zadatak. Ne zaboravite da se priključite našoj Viber zajednici. Zašto mi Smeta Dajkovićeva Trobojka na Žabljaku? Jeste li čuli za taktiku rezane salame? U geopolitici se pod ovim podrazumijeva serija malih akcija i događaja koje treba da proizvedu kumulativan veliki efekat, koji bi, ako bi bio sproveden odjednom bio doživljen kao nelegitiman, nelegalan i skandalozan, i koji bi kao takav mobilisao veliki otpor. Rusija se time bavi godinama. Malo po malo otkida od teritorija bivših Sovjetskih republika, a Kina to radi u južnokineskom moru. Kod nas se simboli na državnom nivou ne mogu promijeniti bez kastiga, ali se zato kobasica može iskidati malo po malo, opštinu po opštinu. Niko ne govori da trobojka nije bila zastava Crne Gore, iz kojih god razloga da se za nju oprijedjelio kralj Nikola. Trobojka je bila i zastava Sekule Drljevića i njegove dvanaestojulske tvorevine. Ona je bila zastava crnogorske socijalističke države i prema njoj nije bilo nikakvog odijuma sve dok nije postala simbol protivljenja nezavisnosti Crne Gore tokom i nakon referenduma. Postojale su razne verzije te trobojke. Sa inicijalima kralja Nikole, sa dinastičkim grbom Petrovića, bez ičega, sa petokratkom – i sve su one imale i imaju mjesto u crnogorskoj istoriji. Pa i ova najnovija Dajkovićeva, koju su dizajnirali u SNP-u a Vladislav Dajković je proslavio, ima mjesto u crnogorskoj realnosti, ali ne onakvo kakvo su joj zamislili. Od nekadašnje zastave kraljevine Crne Gore se razlikuje u tome što se na njoj ne nalazi autohtoni orao iz tog perioda, nego je preuzet orao sa državne zastave Crne Gore iz 2004. godine i ofarban u bijelo. Način na koji Dajković i slični koriste tu zastavu politički ju je kompromitovao i pretvorio u simbol jedne etnije u Crnoj Gori. Time je onemogućeno da ona bude zastava Crne Gore kao cjeline. Ako je neko želi kao simbol srpskog naroda u Crnoj Gori – bujrum. Ali kao zajednički simbol svih nas – to je nepotrebno jer već imamo zastavu. Koliko je ova zastava iskompromitovana dokaz je to da kad u gugl pretraživač slika ukucate “crnogorska trobojka” među prvim fotografijama vam iskoči simpatično lice lidera Slobodne Crne Gore. Demokrate, NSD i lokalna žabljačka lista koja je dio PES-a donijele su odluku da Dajkovićeva trobojka istakne na zgradi Opštine i time stekli pravo da se priključe nekoj sljedećoj delegaciji predsjednika opština koja će ići na noge Milici Zavetnici da se pohvale kako su izrezali još jedan komad kobasice. Za NSD znamo đe su, Momo Koprivica u zadnje vrijeme ogoljava srpski nacionalistički karakter ideologije Demokrata. Ovdje jedina nepoznanica lokalna lista koja podržava PES. Jesu li ovime sabotirali građansku misiju partije na državnom nivou? Ovih dana se među Srbima u Crnoj Gori povela debata o tome da li su oni Srbi u regionu, srpska dijaspora, ili su u Crnoj Gori svoji na svome, to jest domaćini, a ne gosti. Prve dvije opcije su vizura Beograda, koji sebe vidi kao zaštitnika i promotera Srba uvijek i svuda, iako svuđe đe su ih branili Šešelj i Šešeljev pulen, Srba odavno više nema. Iako autohtoni crnogorski Srbi Crnu Goru vide kao svoju državu ili bar svoj zavičaj, i s pravom ne žele da budu ničija dijaspora niti da ih se tako doživljava, stvari komplikuje položaj zavisnosti od Beograda. Na ulazu u Srpsku kuću stoji tabla: “Ова институција науке, умјетности и културе Срба у Црној Гори успостављена je одлуком предсједника Републике Србије Александра Вучића. Дубоко захвалан, српски народ Црне Горе” U toj zgradi je bio izborni štab glavnog konstituenta pobjedničke koalicije iz avgusta 2020. godine, iz koje je na funkciju krenuo premijer Zdravko Krivokapić. Tamo se povremeno video-linkom javljao Radovan Karadžić. Danas tu sastanči vladajuća NSD. Mišljenja sam da je upravo na tim vratima, pored ove Vučićeve table, iscrtana granica između toga da li je neko dijaspora Srbije ili autohtoni crnogorski Srbin. Da se razumijemo, obije opcije su legitimne, i puna građanska prava su garantovana svima za koju god od njih da se odluče. Ipak, smatram da je bizarno da predsjesnik Srbije bude zaštitnik i zastupnik nekome čiji su preci gradili ovu državu, i ko nikakve veze sa Srbijom nema sem što je par puta otišao za Beograd na ekskurziju ili na utakmicu. A možda ni to. I da im treba odluka Aleksandra Vučića da ih se politički i društeno organizuje. U nekoj alternativnoj istoriji u kojoj Srbija ne pretenduje na Crnu Goru i njenu nezavisnost, uz one Crnogorce koji se identifikuju kao Srbi, kolektivna prava bi imali i oni koji jesu realna dijaspora Srbije, poput ljudi koji su u nekom trenutku u Crnu Goru došli iz Srbije ili vode porijeklo iz Srbije. Čiji bi se kultura, jezik, identitet štitili bez obzira kojoj poliitčkoj opciji pripadaju i đe su ideološki. U toj paralelnoj istoriji, u kojoj ne bi bilo agresivne želje za dominacijom nad Crnom Gorom od strane Srbije, mnogi od nas koji imaju veze sa Srbijom ili su se u njoj školovali i živjeli – bili bi ambasadori srpske kulture u Crnoj Gori. Kao što je to slučaj sa svakom drugom državom. Ipak, sudbina je htjela da srpska država ne želi ovdje da promoviše svoje, nego da uzima naše i da joj za to ne trebaju dobronamjerni ambasadori nego poslušni operativci puput Dajkovića i Emila Labudovića. Kakav narod, takva i vlast. Srećom, ima mnogo građana Crne Gore koji su Srbi i koji ne pristaju da ih se svrstava u taj i takav narod sa ploče zahvalnosti Aleksandru Vučiću. Toliko za danas. Ugodan ostatak dana želimo. S poštovanjem, Ljubomir Filipović, analitičar i kolumnista CdM-a (Mišljenja i stavovi kolumnista nisu nužno stavovi redakcije CdM-a).